منع هرگونه استفاده از حیوانات در آموزش‌های دانشگاهی/ ضرورت استفاده از روش‌های جایگزین‌

۰۳ اسفند ۱۳۹۸ | ۱۴:۱۳ کد : ۵۳۴۷۴ اخبار برگزیده اخبار جاری اخبار ستادی اخبار داغ
تعداد بازدید:۱۳۸
ابلاغیه معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره منع هرگونه استفاده از حیوانات در آموزش‌های دانشگاهی
منع هرگونه استفاده از حیوانات در آموزش‌های دانشگاهی/ ضرورت استفاده از روش‌های جایگزین‌

دکتر علی خاکی صدیق با توجه به ضرورت استفاده از جایگزین‌های حیوانات به جای بهره‌برداری از حیوانات زنده در محیط های آموزشی و آزمایشگاهی و سایر فضاهای آموزشی مانند کلینیک‌ها و درمانگاه‌های وابسته به دانشگاه‌ها، از معاونان آموزشی و تحصیلات تکمیلی کشور خواسته است تا به جای استفاده از جانداران و حیوانات در برنامه‌های درسی رشته‌‌هایی که برای یادگیری باید از حیوانات استفاده کرد، از روش‌های جایگزین استفاده کنند.
در این ابلاغیه‌ از معاونان آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها خواسته شده است تا در رشته‌های دامپزشکی، علوم دامی، برخی گرایش‌های زیست‌شناسی و دیگر رشته‌های مرتبط، اقدام به استفاده از جایگزین‌های آموزشی کنند. در این خصوص تاکید شده است که دانشگاه‌ها «تجربه‌های موفق خود به ویژه در بهره‌گیری از جایگزین‌های حیوانات در آموزش دانشجویان» را به دفتر برنامه‎ریزی آموزش عالی وزارت علوم اعلام کنند.
در ابلاغیه مذکور آمده است: «دانشگاه استفاده از حیوان برای آموزش را محدود و تنها به موارد خاصی منحصر کند که به هیچ وجه امکان استفاده از جایگزین‌های آن وجود نداشته باشد». این تصمیم و اقدام وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که نشان‌دهنده گام برداشتن به سوی هم‌راستا شدن با رویکردها و شیوه‌های نوین در نظام‌های آموزش عالی برتر جهان می‌باشد، بر لزوم توجه و آگاهی دانشجویان نسبت به «بهره‌گیری خردمندانه از طبیعت» و «به‌ویژه بهره‌گیری از جایگزین‌های حیوانات» در امر خطیر آموزش تاکید کرده است.
دکتر محمدرضا آهنچیان مدیر کل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی در این خصوص اظهار داشت: روشن است که مهم‌ترین وظیفه معاونان آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها، نظم بخشیدن به سیاست‌ها و برنامه‌های در دست اجرا برای ارتقای کیفیت یادگیری و آموزش دانشجویان است. این کوشش باید با توجه و تمرکز کافی بر حفظ محیط زیست و مراعات رفتار اخلاقی در کار با جانداران و حیوانات باشد. به ویژه در رشته‌هایی که برای آموزش نیاز به استفاده از جانداران و حیوانات است باید به این نتیجه برسیم که هدف یادگیری که با آسیب رساندن به طبیعت و محیط زیست تحقق یابد نافی خویش است و در حقیقت بر ضد خود عمل کرده است. خوشبختانه بسیاری از دانشگاه‌های دولتی کشور در این زمینه ملاحظات مناسبی را داشته‌اند اما نیاز به مراقبت‌های بیشتر احساس می‌شود.
وی افزود: به منظور انتظام بخشیدن به سیاست‌ها و برنامه‌های حفاظت از حقوق حیوانات در آموزش عالی، برای نخستین بار از سال جاری کارگروه تخصصی «اخلاق زیستی در آموزش» در دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی فعال شده است. این کارگروه با حضور اعضای برگزیده دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور که دارای تجربه و خبرگی در حوزه اخلاق زیستی-کار با حیوانات هستند تشکیل شده است. در این کارگروه دستورالعملی به عنوان راهنمای کار با حیوانات ذیل محور اخلاق‌زیستی در دست تهیه است که به دانشگاه‌ها ابلاغ خواهد شد. علاوه بر این برخی سازمان‌های مردم نهاد مدافع حقوق حیوانات نیز در این رابطه با دفتر برنامه ریزی آموزش عالی همکاری دارند.
به گفته دکتر آهنچیان، امروزه توجه به این موضوع و عدم استفاده و کشتار جانداران و حیوانات در آموزش و پژوهش دغدغه‌ای جهانی در مجامع علمی دنیا است که با همکاری فعالان حقوق حیوانات در آینده‌ای نزدیک ضمن توسعه و وجود پیشرفت چشم‌گیر در علم و تکنولوژی، به سوی «جایگزین‌سازی» حرکت می‌کند. در این روش که از حیوانات زنده در آموزش استفاده نمی‌شود نه تنها جنبه اخلاقی آموزش به دور از هرگونه رنج و درد حیوانات مراعات می‌شود که از منظر اقتصاد نیز کاملاً به صرفه و توجیه‌پذیر است.


( ۱ )